جاذبه علوم (متوسطه اول)

در رده‌بندی جانداران هشت طبقهٔ اصلی وجود دارد که از بزرگ به کوچک به این صورت هستند:

  Domain: حوزه

  Kingdom: فرمانرو(سلسله)

   Division: (دسته (در مورد گیاهان-)شاخه: Phylum (در مورد جانورها

   Class:   رده

   Order: راسته

  Family: (خانواده (با کاربردی عمومی تر يا )تیره (بیشتر در مورد گیاهان و پرندگان

  Genus: (سرده (جنس

  Species: گونه

در گرو ه بندي جانداران هر چه از گروه هاي بالاتر و اصلي تر به گروه هاي پايين تر و

فرعي تر ميرسيم تعداد جانداران موجود در هر گروه کم تر ولي شباهتهاي آنها بيشتر مي شود.

گونه:گروهی از موجودات زنده که از نظر ساختاری و عملکردی کاملا به هم شبیه اند؛و می توانند با هم زاد و ولد داشته باشند؛و فرزندان زایا به وجود آورند.

نام علمي جاندار به زبان لاتين نوشته م يشود و معمولاً از دو بخش تشکيل مي شود: کلمة اول جنس و کلمة دوم گونه جاندار را نشان مي دهد. مثلا   Clostridium botulinum

پروكاريوت

اصطلاح پروکاريوت مرکب از دو واژه پرو (Pro) به معني پيش و کاريوت به معني هسته است و         يو به معني حقيقي است.

واژه‌ی يوکاريوت به معنای «هسته‌ی حقيقي» است، زيرا DNA سلول‌های يوکاريوتی را غشای هسته در بر می‌گيرد.

vباکتری ها

باکتری ها فراوان ترین جانداران روی زمین هستند. بعضی در آب، بعضی در خاک و بعضی در داخل یا روی بدن گیاهان و جانوران زندگی می کنند

باکتري ها براساس شکلشان به سه گروه تقسيم مي شوند:

باکتري هاي   کروي شکل             ميله اي شکل                    مارپيچي

موارد مفيدي از باکتر يها:

پاکسازي محيط زيست با تجزيه لاشة جانداران

توليد دارو مانند تهيه انسولين انساني توسط باکتري

توليد ويتامينهاي گروه B و K در رودة بزرگ دستگاه گوارش انسان

کمک به گوارش غذا

جلوگيري از رشد بيش از حد باکتر يهاي بيماري زا در بدن

توليد گياهان مقاوم به آفت

vجانداران ساده( آغازیان)

به جز گیاهان و جانوران، جانداران دیگر نیز هستند که حرکت می کنند و برای رشد به غذا نیاز دارند و تنفس می کنند. این جانداران که بعضی از صفات گیاهان و بعضی از صفات جانوران را دارند آغازیان نامیده می شوند. بعضی یک سلول دارند و بعضی دیگر پر سلولی هستند. 

آغازیان

   ویژگی های عمومی آغازیان :
 1-ابتدایی ترین ، قدیمی ترین و ساده ترین یوکاریوت ها هستند.
 2-بصورت تک سلولی ، کلنی و یا پرسلولی دیده می شوند .
3-برخی جانور مانند(پروتوزوئرها) و گروهی گیاه مانند هستند(جلبکها)
 4-در زیستگاه های مختلف مثل آب و خشکی و پیکر جانداران زندگی می کنند .
 5-برخی غیر متحرک اند و انواع متحرک با تاژه ، مژه یا پاهای کاذب حرکت می کنند .
 6-برخی برای انسان بیماریزا ولی بیشتر آنها نقش مهمی در طبیعت دارند .

90% فتوسنتز توسط آغازیان صورت می گیرد .

انواع آغازیان:

پروتوزئر ( آغازیان هتروتروف یا جانوری )                    فتوسنتز کننده ( جلبک ها)

 انواع آغازیان

آمیب‌ها (Amoebas)

در آب‌های شور، شیرین و خاك‌های مرطوب زندگی می‌كنند. وسیله‌ی حركتی آمیب‌ها پاهای كاذب است كه علاوه بر حركت از آن‌ها برای گرفتن غذا نیز استفاده می‌كنند. هتروتروف‌اند

. بعضی از آن‌ها مانند آمیب مولد اسهال خونی، انگل‌اند

اين جاندار ديواره ي سلولي) ندارد.

روزن ‌داران (Foraminifera) این آغازیان هتروتروف‌اند و در دریاها زندگی می‌كنند. روزن‌داران پوسته‌ی سخت آهكی دارند. این پوسته منفذدار است. پاهای كاذب آن‌ها از منافذ روی پوسته بیرون می‌آید. انباشته شدن پوسته‌های آهكی روزن داران نوعی سنگ آهكی را ایجاد می‌كند.

دیاتوم‌ها (Diatoms)

دياتوم ها، آغازيان تك سلولي فتوسنتزكننده هستند. . به‌همین دلیل از مهم‌ترین تولیدكننده‌های زنجیره‌های غذایی در آب‌ها هستند.  ديواره ي سلولي(پوسته سخت ) دياتوم ها دو قسمتي و سيليسي است. هم‌چنین پوسته‌ی سیلیسی دیاتوم‌ها، آن‌ها را از نظر اقتصادی نیز ارزشمند كرده است

جلبک‌ها (آغازیانِ گیاه مانند) ‌(Algae)

جلبك‌ها فتواتوتروف هستند.

جلبک ها به دلیل آنکه بدنشان از گیاهان ساده تر است در گروه آغازیان قرار گرفته اند ولی آنها نیز سبزینه یا کلروفیل دارند.

جلبك ها بر اساس نوع رنگيزه ي فتوسنتزي به سه دسته طبقه بندی می شوند .

جلبك هاي سبز                      جلبك هاي قرمز                              جلبك هاي قهوه اي

1. جلبك هاي سبز: بسياري از جلبك هاي سبز تك سلولي هستند و در آب شيرين زندگي مي كنند، اما بعضي ديگر از جلبك هاي سبز بزرگ و پرسلولي هستند و در آب شور زندگي مي كنند .

2. جلبك هاي قرمز :جلبك هاي قرمز موجوداتي پر سلولي هستند كه درون آب هاي گرم اقيانوس زندگي مي كنند. رنگيزه ي قرمز اين جلبك ها براي جذب امواج نوري كه به درون آب هاي عميق نفوذ مي كند، مناسب است.

3. جلبك هاي قهوه اي: جلبك هاي قهوه اي پرسلولي هستند و در درياها زندگي مي كنند.

 تاژكداران

آغازياني هستند كه با استفاده از تاژك حركت مي كنند

اوگلناها : افراد اين شاخه، آغازيان آب هاي شيرين هستند و دو تاژك دارند. حدود يك سوّم از هـزار گـونه ي شنـاخته شده ي اين آغـازيان كلروپلاست دارند و فتوسنتز كننده هستند .

 مژکداران:

مژكداران پيچيده ترين و غير معمول ترين آغازيان هستند . مژكداران تعداد فراواني مژك در رديف هاي متراكم دارند، كه با استفاده از آن ها حركت مي كنند. مژكداران تك سلولي هستند

پارامسی نوعی از مژکداران است که حداكثر تا 1 ميلي متر طول دارد و در حوضچه ها و رودخانه هاي آب شيرين زندگی می کنند .

هاگداران:

آغازیان انگل که با تولید هاگ ، تولید مثل می کنند ، هاگداران نامیده می شوند. این آغازیان متحرک و تک سلولی هستند.همه هاگداران انگل هستند و بیماری هایی را سبب می شوند.

مالاریا ، نیز توسط هاگداران تولید می شود.

 اهميت آغازيان

قارچ ها موجودات زنده ای هستند که مانند گیاهان در یک جا ساکن هستند اما چون سبزینه ندارند  نمی توانند غذا سازی کنند و به انواع مختلف مانند کپک ها و قارچ های چتری تقسیم می شوند.

بعضی از قارچ‌ها با تثبیت نیتروژن به گیاهان کمک می‌کنند و بعضی دیگر به خاطر داشتن این ویژگی با گیاهان به طور همزیستزندگی می‌کنند.

کپک ها

کپک ها در روی نان و میوه و مربا دیده می شوند. کپک نوعی قارچ است که میوه یا چیزهای دیگر را تجزیه کرده و مصرف می کند.

مخمّر

مخمّر قارچ ذره بینی است که در خمیر ترش نانوایی موجود است و توسط نانواها جهت پخت نان به کار گرفته می شود .

ضررها:انواعی از قارچ ها انگل گیاهان یا جانوران می شوند. این قارچ ها به گیاهانی مانند گندم، سیب زمینی و بعضی از میوه ها زیان می رسانند. بعضی قارچ ها هم باعث بروز بیماری پوستی می شوند.

تفاوت بین جلبکها و قارچها

1-جلبکها ترجیحا در نورزندگی می‌کنند و قارچهادر جاهای تاریک یا مکانهای دارای نور کم زندگی می‌کنند.

2-در جلبکها دیواره سلولی از سلولز تشکیل شده و در قارچها دیواره از کیتین ، سلولز قارچی و قندهای 5 کربنی ساخته شده است.

3-. جلبکها اتوتروف هستند، در صورتیکه قارچها هتروتروف می‌باشند.

4-ذخیره غذایی در جلبکها نشاستهو در قارچها به صورت گلیکوژناست.

گلسنگ

این گیاهان روی سنگ‌ها، صخره‌ها، تنهٔ درختان، ساقهٔ گیاهان و در سطح زمین می‌رویند. درواقع ساکنین خاک محسوب نمی‌شوند و در نقاط کوهستانی، مناطق قطبی و در شرایط نامناسب برای رویش سایر گیاهان می‌رویند.

بعضی از گلسنگ‌ها در طول سال فقط ۱ میلی‌متر رشد می‌کنند این گیاه می‌تواند تا ۴۰۰۰ سال عمر کند

گل سنگ یک موجود تشکیل شده از قارچو جلبکاست. جلبکها برای تولید غذا از نور آفتاب استفاده می کنند و بعضی از این غذاها توسط قارچها استفاده می شود .

گلسنگ‌ها اولین موجودات پر سلولی بودند که به خشکی وارد شدند.

ویروس

لویی پاستور شیمیدان فرانسوی در سال 1884 عنوان كرد عامل بیماری‌ هاری موجوداتی ریزتر از باكتری است و هم او بود كه كلمه‌ی لاتین ویروس را برای این موجودات به‌كاربرد (كه در زبان لاتین به معنی سم است.

ویروس قطعه‌ای از نوکلئیک اسید است که درون یک پوشش پروتئینی محصور شده‌است. ویروس‌ها از باکتری‌ها بسیار کوچکتر هستند و اغلب با میکروسکوپ الکترونی قابل مشاهده‌اند.

ویروس ایدز (HIV) ویروسی است که باعث نقص ایمنی بدن می‌شود و تولید بیماری می‌کند. ویروس ایدز (HIV) مخفف (Human Immuno deficincy Virus) است.